Sprawny Programista

Czy wiesz, jak wygląda prowadzenie projektu Open source od środka? Czego można się przy tym nauczyć oraz jak można na tym zarobić!?
Teraz masz świetną okazję, żeby to sprawdzić – zapraszam do nowego odcinka podcastu: „Projekt Open source #DevAdventCalendar: zespół, technologie, finanse”.

Do rozmowy zaprosiłem jednego z organizatorów: Michała Gellert.

Z tego odcinka dowiesz się:

• co to jest DevAdventCalendar i na czym polega ten konkurs;
• kto należy do zespołu odpowiedzialnego za jego realizację i czy można jeszcze do nich dołączyć, by pomóc w pracach;
• jak można reklamować i komercjalizować projekt OpenSource;
• jak wewnętrznie wyglądają prace nad tego typu projektem.

Nie przedłużając już – zapraszam do wysłuchania naszej rozmowy.

Cześć Michał. Miło mi tutaj Ciebie widzieć. Proszę, powiedz kilka słów o sobie. 

Z tego, co wiem, jesteś naprawdę wyjątkowo aktywną osobą, ponieważ prowadzisz swojego bloga, masz swój kanał na YouTube. Dodatkowo pracujesz jako programista, a teraz zajmujesz się jeszcze organizacją DevAdventCalendar. To jest naprawdę bardzo dużo jak na jedną osobę. Jak mógłbyś coś więcej powiedzieć…

Cześć. Po pierwsze, to dzięki za zaproszenie. Bardzo się cieszę z tego powodu – zwłaszcza że aktualnie, jak wspomniałeś, jesteśmy przed wystartowaniem z projektem DevAdventCalendar. Ponieważ sam ten projekt będzie w założeniach trwał od 1 do 24 grudnia, więc tak generalnie idealny moment na rozmowę.

Coś więcej o sobie mogę powiedzieć. Tak mnie przedstawiłeś dosyć aktywnie, a tak szczerze mówiąc, to na tym blogu już na przykład dosyć mało się dzieje w sumie od paru miesięcy. Tak samo z pozostałymi tematami, ale generalnie – tak, staram się robić zawsze coś dodatkowego poza swoim aktualnym zajęciem, za które płacą – poza aktualnym kontraktem.

Myślę, że jest to zdecydowanie bardzo ważne, ponieważ wiele osób zapomina o tym, jak istotne są dodatkowe aktywności w wolnym czasie. I prawda też jest taka, że pracodawcy bardzo często zwracają na to uwagę.

Jak zostać programistą

Myślę, że wielu naszych słuchaczy to osoby, które dopiero zaczynają swoją karierę, jeżeli chodzi o programowanie, lub jeszcze o tym myślą. Mógłbyś troszeczkę powiedzieć o tym, jak Ty zaczynałeś – w ogóle dlaczego zacząłeś interesować się programowaniem.

To jest generalnie dosyć długa historia. Jak miałem 18–19 lat, czyli kiedy zdawałem maturę, to nie bardzo wiedziałem, co chcę zrobić ze sobą. Miałem w planie zostanie nauczycielem matematyki i poszedłem nawet na studia matematyczne, które zacząłem, ale przerwałem w trakcie. Jednak uznałem, że matematyka nie jest dla mnie. I dopiero potem zacząłem tak właściwie uczyć się programowania. Przez jakiś czas byłem na studiach zaocznych, bo pracowałem, już w tym momencie miałem żonę i rodzinę do utrzymania. Mieszkałem też w małej wiosce, jakieś 80 kilometrów od Wrocławia, więc musiałem spędzać sporo godzin w pracy, a dopiero potem mogłem siadać i tak naprawdę się uczyć czy coś ze sobą robić.

Pierwszą pracę dostałem, jak miałem 25 lat dopiero, czyli generalnie dosyć późno, bo jak gadałem z innymi, to mówią, że to już nawet tak trochę brzmi jak przebranżowienie się w tym wieku. No ale od około czterech i pół, no już blisko pięciu lat, pracuję jako programista. Więc tak wyglądały moje początki

 ZOBACZ : Jak zostać programistą – historia prawdziwa

Rzeczywiście ja troszeczkę szybciej zaczynałem, ponieważ zacząłem pracę zawodową już po drugim roku studiów. Ja też od razu jakby trafiłem na informatykę, stąd o tyle było mi łatwiej. Rzeczywiście, jak wspomniałeś o tym przebranżowieniu, to mogło to tak wyglądać.

Jak znaleźć czas na naukę programowania

To powiedz mi w takim razie, jak udało Ci się wtedy znaleźć czas na naukę programowania i jak uczyłeś się na samym początku. Ponieważ z tego, co wiem, ludziom bardzo ciężko jest znaleźć na początku motywację i czas na naukę. Bardzo często w ogóle nie wiedzą, od czego zacząć.

Nie wiem, czy moje porady będą tutaj pedagogiczne, chodzi po prostu o to, że w momencie, w którym uczyłem się, to byłem w to maksymalnie zaangażowany. Do tego stopnia, że nawet, powiedzmy, momentami cierpiała na tym moja żona – w tym sensie, że po prostu zamiast poświęcać czas jej, ja poświęcałem czas na rozwiązywanie jakichś zadań programistycznych czy uczenie się kolejnych przedmiotów.

 ZOBACZ : Pierwsza praca – jak ją znaleźć? Jak wygląda proces rekrutacji?

I też faktem jest, że pięć lat temu było zdecydowanie łatwiej wystartować niż teraz. Wiem, że gdybym w tym momencie podchodził do szukania pracy, to też podszedłbym zupełnie inaczej, niż te kilka lat temu, i wiem też, że gdybym w tym momencie chciał zacząć z wiedzą, jaką posiadałem w momencie, w którym zaczynałem, to nie dałbym rady – po prostu ten próg wejścia cały czas się zwiększa, technologia się cały czas rozwija.

 ZOBACZ : Od czego zacząć naukę programowania? Jakich języków się uczyć?

Generalnie osób, które chcą zacząć, jest całkiem sporo. I, mówiąc szczerze, nie mają tak prostej sytuacji, jak ja miałem te kilka lat temu. Ale wracając do pytania, co bym poradził. To jest tak, że jeżeli jest Ci w życiu wygodnie, np. masz jakąś pracę, niekoniecznie jako programista, ale chcesz być programistą, to jednak to twoje „wygodnie” będzie Cię cały czas ciągnęło w dół. W tym sensie, że no bo po co zmieniać, skoro któraś część ciebie jest wypoczęta, ma wszystko, czego potrzebuje, więc po co tak naprawdę z tym walczyć. I wydaje mi się, że to jest tak naprawdę główna blokada, to jest też później blokada na kolejnych etapach. Kiedy np. pracujesz już jako programista, to żeby zacząć jakiś dodatkowy projekt, pojawia się generalnie to samo – „no cóż, pracuję jako programista świetnie zarabiam, więc po co będę się jeszcze dodatkowo starał. Przecież pracuję te 8 godzin, odbębnie swoje i tyle”. No i wydaje mi się, że to jest główna przyczyna – taka codzienna wygoda, którą mamy, nie będąc programistą, przeważa nad chęcią, by nim zostać.

Doskonale Ciebie rozumiem. To prawda, że te technologie cały czas się zmieniają, coraz więcej wymaga się od programistów. Ostatnio jest taki boom na to, żeby wejść do IT. Coraz więcej osób myśli o tym. Pamiętam też, jak mnie wiele wysiłku kosztowała ta nauka na samym początku czy chociażby skończenie studiów. Jak kończyłem studia na ostatnim roku i jak pisałem swoją pracę magisterską, to miałem już córkę. Pamiętam, jak pomagała mi w trakcie pisania tej pracy magisterskiej – siedziała mi na kolanach w trakcie robienia projektu. Naprawdę trzeba bardzo dużo samozaparcia, żeby w takim momencie po prostu nie odpuścić. Zwłaszcza że wiele osób, które już zaczną pracę w IT, dostają tę swoją pierwszą pracę i ta praca często jest całkiem fajnie płatna i wtedy nie ma już takiej motywacji, żeby właśnie wrócić na te studia i dokończyć. Efekt był taki, że u nas, na moim roku, bardzo dużo osób rzuciło studia pod sam koniec i po prostu poszli już do pracy.

Tak, dokładnie, bardzo dobrze to rozumiem, bo też mam teraz małą córkę i czasem jest po prostu szkoda poświęcić czas, który mógłbym spędzić z nią, bawiąc się w jakieś dodatkowe projekty. Ale niestety życie to sztuka wyboru, więc coś coś za coś.

Co to jest DevAdventCalendar?

Dokładnie. Spotkaliśmy się tutaj dzisiaj, żeby głównie porozmawiać o DevAdventCalendar. Proszę, przybliż nam trochę tę inicjatywę. Co to w ogóle jest? Skąd to się wzięło?

Generalnie na sam pomysł wpadła Weronika Tobor dwa lata temu, kiedy to zorganizowała pierwszą edycję. To była taka dosyć prosta edycja. Bardzo szybko postawili stronę, udało im się zebrać kilkadziesiąt chętnych osób, które odpowiadały na pytania. I taki był początek. Ja dołączyłem w drugiej edycji, kiedy ta ekipa już zdecydowanie rozrosła, bo wtedy organizowało ją 10 osób. I w drugiej edycji pojawił się projekt Open Source, taki, który jest, powiedzmy, większy. Tam już stoi za tym jakiś backend, jakaś logika. Udało nam się namówić przede wszystkim o wiele więcej osób do wystartowania w tym konkursie, bo w tamtym roku udział brało około półtora tysiąca osób. Generalnie, po samym skończeniu konkursu dostaliśmy feedback na temat tego, jak to przebiegało, więc w tym roku wzięliśmy go pod uwagę i po prostu rozwijamy się w ten sposób, że wdrażamy pomysły, które podsunęli nam uczestnicy. Dlatego w tym roku mamy też przygotowanych więcej nagród, ponieważ udało nam się pozyskać większą ilość sponsorów, no i generalnie mamy też kilka poprawek co do samej mechaniki.

Nagrody

Mógłbyś rozwinąć temat nagród? Na co mogą liczyć uczestnicy tego konkursu?

W tym momencie jeszcze nie wszystko mamy zaplanowane, ale podzieliliśmy to sobie, ponieważ w tamtym roku mieliśmy sporo uczestników, którzy dołączyli do nas np. w drugim tygodniu wydarzenia. W tamtym roku działało to w ten sposób, że jeżeli ktoś odpowiadał na pytania każdego dnia, miał szansę na wygranie nagrody. Finalnie było chyba pięćdziesiąt kilka osób, które odpowiedziały na wszystkie pytania, więc osoba, która, powiedzmy, dołączyła po dwóch tygodniach, już nie miała takiej możliwości, bo już wtedy zamykaliśmy – wtedy pytanie było dostępne przez określoną ilość czasu, bardzo krótko, chyba 12 godzin, więc trzeba było regularnie codziennie wchodzić na stronę i odpowiadać, i generalnie w tym roku postanowiliśmy to zmienić. Po pierwsze, w ten sposób, że nie będziemy zamykali okienek po tych 12 godzinach, czyli jeżeli użytkownik dołączy, powiedzmy, 10 grudnia, to w dalszym ciągu może odpowiedzieć na wszystkie pytania, zebrać komplet punktów, ale niestety wtedy też sumarycznie czas jego odpowiedzi będzie dłuższy niż pozostałych uczestników. Ale mimo wszystko znaleźliśmy sposób, żeby nagradzać również takie osoby. I dodatkowo podzieliliśmy ten okres kalendarza na trzy oddzielne tygodnie, czyli od pierwszego do siódmego/ósmego grudnia. To jest generalnie od niedzieli do soboty; od niedzieli do soboty; od niedzieli do soboty. Takie trzy tygodnie. Jeżeli ktoś np. dołączy w środku wydarzenia, to jeśli będzie się starał, to dalej ma szansę na nagrody za ten ostatni tydzień. To znaczy w tym momencie będziemy nagradzali uczestników każdego tygodnia oraz na samym końcu do najwytrwalszych trafią nagrody kalendarza.

Taka fajna analogia do tego kalendarza z czekoladkami. Też możesz później zacząć i zjeść po prostu więcej czekoladek jednego dnia.

Tak, stąd się wziął pomysł. Jak Fornalika opisuje, to była nasza inspiracja, że jak byliśmy mali, dostawaliśmy kalendarze z czekoladkami. Teraz jesteśmy starsi i w kalendarzu czekają na nas zagadki i nagrody, jeśli się wykażemy.

Muszę przyznać, że cały czas bardzo miło wspominam te kalendarze. Teraz, jak patrzę na moje dzieci, które też je mają, to wspomnienia wracają. Jak mógłbyś powiedzieć, do kogo naprawdę jest adresowany ten konkurs? Co taka osoba, która chciałaby wziąć udział w tym konkursie, powinna umieć? To jest raczej adresowane do jakichś osób z większym doświadczeniem programistycznym, czy każdy może wziąć w nim udział?

Każdy może wziąć udział. Jeżeli nie znasz odpowiedzi na dane pytanie, to po prostu musisz poszukać. Generalnie nie oszukujmy się, tak wygląda nasza praca na co dzień, cały czas trafiamy na problemy, z którymi nie mieliśmy wcześniej do czynienia, więc musimy się dowiedzieć czegoś nowego czy poszukać informacji, jak ten problem go rozwiązać. Więc generalnie nie chcemy dawać jakichś supertrudnych zagadek, ale też takich superłatwych też, chyba że, powiedzmy, na mikołajki taka edycja specjalna – okienka, gdzie zadanie będzie naprawdę proste.

Jak dołączyć do konkursu?

A co trzeba zrobić, żeby dołączyć do tego konkursu? Czy muszę brać udział we wszystkich tych codziennych zadaniach, czy mogę tylko w wybranych?

Generalnie działa to w ten sposób, że – żeby dołączyć – trzeba przejść na stronę DevAdventCalendar i zarejestrować się jako uczestnik. Później każdego dnia – wydaje nam się, że okienko będziemy otwierali o dwudziestej, ponieważ przeprowadziliśmy ankietę wśród uczestników i najczęściej podawaną/proponowaną godziną otwarcia okienka była dwudziesta, czyli dla nas taka trochę późna pora. No ale OK. Lud zdecydował – użytkownicy zdecydowali.

Wiele osób wraca po pracy, zajmuje się swoimi dziećmi, swoimi własnymi sprawami i wtedy dopiero mają czas na takie aktywności.

Tak, tak, to też dobrze rozumiem. Dlatego się zdzwaniamy tak późno generalnie. Ale jeżeli użytkownik dołączy, to wtedy każdego dnia o godzinie 20.00 będzie otwierane kolejne okienko. I im szybciej od momentu otwarcia okienka odpowie na pytanie, tym generalnie będzie miał krótszy czas odpowiedzi, bo finalnie i tak będą się liczyły punkty, czyli ważniejsze jest to, żeby odpowiedzieć poprawnie, niż to, żeby odpowiedzieć szybko, ale w momencie, w którym będziemy mieli kilku użytkowników z tą samą liczbą punktów, ponieważ tam, powiedzmy, przez tydzień będzie grupa użytkowników, która nie popełni żadnego błędu, no to wtedy będziemy musieli jakoś zdecydować, kto wygrał, więc uznaliśmy, że wtedy będziemy po prostu liczyli czas odpowiedzi.

Czyli przede wszystkim odpowiadać poprawnie, a jak już znamy odpowiedź, to w miarę szybko. Jak najbardziej uzasadnione.

Oczywiście można też wziąć udział, rezygnując z nagród, dla własnej satysfakcji, to jest powód. Generalnie dlatego właśnie, dla takich osób, postanowiliśmy, że te okienka zostaną otwarte na dłużej, do samego końca kalendarza. Dla osób, które chciałyby po prostu sprawdzić swoją wiedzę i tak rekreacyjnie odpowiadać na pytania, sprawdzić, ile zyskają punktów.

Nie oszukujmy się, te nagrody nie muszą być głównym celem. Sama frajda z uczestnictwa w zabawie i możliwość dowiedzenia się nowych rzeczy też niewątpliwie jest plusem. Ja już się zarejestrowałem i stąd liczę na ciekawe zadania.

Będą, obiecuję.

Trzymam za słowo. Dobrze, troszeczkę już o tym powiedziałeś, ale chciałbym jeszcze do tego wrócić. Cofnijmy się teraz troszeczkę w czasie. Jak mógłbyś powiedzieć coś więcej o tym, jak powstał ten konkurs, kto wpadł na ten pomysł, jak udało się zebrać całą tę ekipę i jak ciebie przekonali, żebyś dołączył.

Generalnie na pomysł wpadła Weronika Tobor dwa lata temu, to ona zorganizowała pierwszą edycję i w momencie, w którym ja spotkałem się z tą edycją, bo generalnie wtedy byłem uczestnikiem, też odpowiadałem na pytania, dowiedziałem się dopiero jakoś pod koniec konkursu. Stwierdziłem, że jeśli chce tworzyć, chce zrobić to samo w tym roku, to ja chętnie dołączę. Nie znam się na C#, ale powiedzmy, że ciut się interesuję marketingiem, więc mógłbym wspomóc z tej strony. I wydaje mi się, że to nam się udało w poprzednim roku, to znaczy mieliśmy dziesięciokrotny przyrost użytkowników. Czyli w pierwszej edycji brało udział około stu pięćdziesięciu osób, druga edycja to już było półtora tysiąca. Nie wiem, czy w trzeciej edycji dociągniemy do piętnastu tysięcy, bo byłoby super, ale zobaczymy. No i tak, i głównie tym zajmuję się w tym projekcie, czyli dbam o stronę marketingową, kontaktuję się ze sponsorami czy tego typu rzeczy.

Do sponsorów jeszcze wrócimy. Chciałbym teraz skupić się troszeczkę na tych poprzednich edycjach. Powiedziałeś już, ile osób było, jakie były nagrody, a czy można wrócić do poprzednich edycji i np. podejrzeć pytania, które były tam zadane.

Dobre pytanie. Wydaje mi się, że w tym momencie są pozamykane już tamte tamte okienka i nie ma w tym momencie możliwości podejrzenia pytań z zeszłego roku, ale możliwe, że udostępnimy te pytania.

Błędy podczas realizacji projektu

Jak mógłbyś podzielić się jakimiś wypadkami albo takimi ciekawostkami, które były w trakcie poprzednich edycji. Wiadomo, że ludzie najchętniej słuchają o tym, jak coś komuś nie wyszło. Może macie jakieś takie smaczki, które były w trakcie ostatniej edycji.

Smaczki. Mogę Ci powiedzieć np. o tym, że godzinę przed startem, bo w tamtym roku start był w sobotę 1 grudnia, ustaliliśmy godzinę otwarcia okienka na dziesiątą, a o dziewiątej był jakiś problem techniczny i w ogóle aplikacja nie chciała wstać. Ale na szczęście udało się go załatać dosyć szybko, więc wystartowaliśmy o czasie. No ale to był dosyć stresujący moment dla wszystkich, żeby się po prostu nie okazało, że cała praca poszła na marne, ale udało nam się finalnie. No i generalnie takich sytuacji było całkiem sporo. To znaczy, to też jest ciekawa kwestia, bo dla mnie jako programisty rozmowa czy kontaktowanie się, powiedzmy, z firmą i przekazanie informacji, że organizujemy konkurs, chcielibyśmy od Was pieniądze na nagrody, no to też jest dosyć taki ciekawy temat. Dlatego możliwe, że z tego tytułu też popełniliśmy kilka wpadek, kiedy mogliśmy np. zyskać jakiegoś sponsora, ale przez złe przedstawienie oferty albo przez złe przygotowanie oferty – no niestety, sponsor nie był zainteresowany, dlatego w tym roku postawiliśmy na ofertę przygotowaną profesjonalnie przez grafika. No i to już mogę powiedzieć, że w tym momencie dała nam takie rezultaty, że mamy więcej pieniędzy na nagrody niż w tamtym roku. Ale niestety z grafikiem się skontaktowaliśmy zbyt późno, więc finalnie zdobywamy sponsorów tak naprawdę dopiero od połowy listopada, może od 7 listopada, więc mamy teraz super dopracowaną ofertę, ale zbyt mało czasu, żeby zyskać tych sponsorów, więc generalnie zawsze coś się dzieje i zawsze się uczymy czegoś ciekawego. Lekcja na przyszłość, żeby z grafikiem kontaktować się już dużo, dużo wcześniej.

Jak to się mówi, nie popełnia błędów ten, kto nie próbuje. Rzeczywiście troszeczkę tego czasu już mało zostało, aczkolwiek myślę i mam taką nadzieję że uda się to wszystko z waszej strony załatwić.

Projekt Open source DevAdventCalendar – technologie

Sam DevAdventCalendar to jest coś więcej niż tylko inicjatywa, to jest również projekt informatyczny. Chciałem troszeczkę nawiązać do tego, jak mógłbyś zdradzić nam, jakie technologie na przykład wykorzystaliście. Wspomniałeś coś wcześniej, że jest to realizowane w ramach Open Source. Czy każdy mógłby dołączyć obecnie do tego projektu?

Tak. Projekt jest zrealizowany w C#. Powiem szczerze, że jestem programistą Java, więc zupełnie tam nie dotykam kodu. Ciężko mi się wypowiedzieć, jakkolwiek technicznie wiem tylko tyle, że tam jest C#. Ale jeżeli znasz tę technologię i chcesz rozwiązać jakiś problem, to mamy cały czas dostępne to na Github issue. Można nawet bez znajomości całego kontekstu podejść i rozwiązać jakiś problem. A jeżeli chcesz się zaangażować bardziej, to wtedy można się skontaktować z Weroniką i ona tam już spokojnie prace nada. Tak że tak, jeżeli ktoś jest chętny, to zapraszamy, zresztą informowaliśmy też o tym w mailach, że projekt Open Source, jeżeli jesteś chętny, to dołącz do nas.

Czyli takie dodatkowe zadania poza tymi standardowymi, które codziennie będą rozdawane. Ale z tego, co zdążyłem się już zorientować, macie też taki corowy zespół, który pracuje nad tym projektem. Na ile ta struktura w tym zespole jest u was sztywno zorganizowana? Czy macie może jakieś cykliczne spotkania, na których dzielicie się zadaniami, czy to jest raczej taka bardziej luźna inicjatywa?

Generalnie mamy, powiedzmy, tygodniowe podsumowania tego, co udało się zrobić, plany na kolejne miesiące, a jeśli chodzi o samo wdrażanie i pisanie funkcjonalności, to w tych tematach również kontaktujemy się i po prostu rozmawiamy, co chcielibyśmy poprawić w tej edycji, co trzeba dodatkowo zaimplementować, co ma jaki priorytet, więc nie ma jakiejś super zorganizowanej struktury, to są raczej luźne struktury, w których po prostu określa się, jaka jest twoja dyspozycja i ile czasu możesz poświęcić na ten projekt, co możesz zaimplementować, jak możesz pomóc.

Wy się spotykacie fizycznie czy to jest typowo zdalna współpraca?

To zależy. Czasem się uda fizycznie, czasem po prostu się zdzwaniamy.

Fajnie, fajnie to wygląda.

Chciałbym teraz zmienić troszeczkę temat i wcielić się w rolę takiej osoby, która samodzielnie chciałaby zrealizować taką inicjatywę. Myślisz, że jest jeszcze miejsce na rynku dla nowych tego typu przedsięwzięć? Nie chodzi mi tutaj koniecznie o konkurs, który byłby kopią waszego rozwiązania, raczej o coś podobnego. Czy w ogóle warto jeszcze interesować się tym tematem?

Zdecydowanie. To znaczy nasz konkurs jest już organizowany, ale mamy bardzo określone widełki czasowe, bo jest organizowany w okresie adwentu przez 24 dni w roku, ale są jeszcze pozostałe dni, w których można zorganizować coś podobnego i do czego też zachęcamy, bo dobrze byłoby mieć jakąś konkurencję, zawsze wtedy można by się było porównać czy nawzajem od siebie czegoś ciekawego nauczyć. No i generalnie mamy mnóstwo problemów, które są jeszcze niezaadresowane i które mogą być początkiem naprawdę ciekawych informatycznych projektów. Więc jeśli ktoś chce robić coś dodatkowo, pewnie, to jest zawsze dobry pomysł, nawet jeżeli nie uda nam się tego skomercjalizować. W tym momencie też DevAdventCalendar to jest inicjatywa, na której my nie zarabiamy. Tam pieniądze, jeśli jakieś trafiają do nas, to te pieniądze są przeznaczane na nagrody, na, powiedzmy, domeny, na hosting. A w tym roku też na przygotowanie tej oferty. Ale pomimo tego, nawet jeśli nie uda się na tym w żaden sposób zarobić, to osoba, która coś tworzy, zawsze zyskuje jakieś doświadczenie. To będzie z jednej strony doświadczenie IT, jeśli będzie to jakiś projekt informatyczny, a z drugiej strony naprawdę ciekawie zaczyna się robić, kiedy taka osoba, która zajmuje się IT, próbuje coś komuś sprzedać. To jest zupełnie nowy obszar, który też warto eksplorować, bo nawet jeżeli te sukcesy sprzedażowe nie będą jakieś spektakularne, to nauczymy się czegoś nowego i później choćby coś takiego jak negocjacje własnej stawki z pracodawcą będzie już dla nas czymś, co znamy, przychodzimy z konkretnym ofertami i z grubsza wiemy to, co chcemy załatwić i jak.

Tak, te wasze doświadczenia dosyć mocno pokrywają się z moimi doświadczeniami, które ja mam na blogu i obecnie też bezpośrednio nie zarabiam na blogu. Natomiast wszystkie te dodatkowe inicjatywy, które podejmowałem, pozwoliły mi się rozwinąć nie tylko w wielu kwestiach programistycznych, jak przygotowanie chociażby czasami materiałów na wpisy, ale właśnie te wszystkie takie zagadnienia, które wiążą się dookoła tego, jak kontakt z innymi ludźmi, jak kontakty z firmami, które potencjalnie byłyby zainteresowane na przykład reklamą. Jeszcze raz podkreślam to, że warto robić coś poza standardowym etatem.

No tak, tutaj pełna zgoda, zdecydowanie warto robić coś więcej, chociaż rozumiemy, że jest ciężko i nie zawsze się chce.

A jeżeli chodzi o to ciężko. Jak udawało wam się łączyć te dodatkowe aktywności z codziennym życiem? Jednak przygotowanie takiego konkursu niewątpliwie zajęło bardzo dużo czasu, a życie się nie zatrzyma. Są dzieci, jest praca. Jak  zdobywaliście ten czas?

Generalnie, z mojej perspektywy, jeżeli podejmuję jakąś współpracę z kimś, to bardzo ważna jest dla mnie elastyczność, w takim sensie, żeby, powiedzmy, godziny nie były aż tak sztywno ustalone. I jeżeli mam taką elastyczność, mogę np. pewnego dnia zacząć o dwunastej, nic się nie stanie, no to wtedy odpowiednio do tego dopasowuję sobie kalendarz i – tak jak mówisz – życie się nie zatrzyma, więc trzeba też pamiętać o tym, żeby dziecko z przedszkola odebrać czy nakarmić je, bo też nie chce przestać jeść na czas projektu.

Tak, to też ważne. <śmiech>

Tak, dokładnie. Więc, no cóż, podstawą z mojej perspektywy jest zarządzanie czasem i tworzenie sobie kalendarza. Druga sprawa to wybieranie rzeczy, które są istotne, bo też, nie oszukujmy się, gdybym mógł poświęcić na kalendarz więcej godzin, wtedy przeprowadziłbym więcej działań marketingowych i byłoby więcej pomysłów itd. A w tym momencie, już mając jakąś tam odrobinę doświadczenia, staram się wybrać te, które albo dały mi najwięcej frajdy, albo przełożyły się po prostu na najlepsze wyniki w zeszłym roku. Więc warto sobie wyznaczyć czas i warto sobie ten czas wyznaczyć, patrząc po prostu w kalendarz, żeby też zdawać sobie sprawę, że nie wszystko, co planujemy, uda się zrobić, zwłaszcza jeżeli mamy jakiś sztywny deadline, i dlatego warto skupić się na tym, co daje nam najlepsze efekty.

Promocja projektu Open source

Pełna zgodność. Jeszcze raz. Przejdźmy do kolejnego tematu. Wspomniałeś, że zajmowałeś się marketingiem w tym projekcie. Jak mógłbyś rozwinąć ten temat i powiedzieć, w jaki sposób starałeś się dotrzeć do potencjalnych użytkowników, jak po prostu reklamowaliście ten projekt?

To jest dosyć złożona sprawa, w tym sensie, że nie mieliśmy jakiegoś superprzekazu. Nasz przekaz brzmi tak, jak generalnie ten kalendarz działa, czyli to jest konkurs dla programistów, którzy chcą sprawdzić swoją wiedzę oraz dodatkowo zgarnąć jakieś nagrody, jeśli jeśli będą najszybsi. Więc z takim przekazem, powiedzmy sobie szczerze, też nie jest jakoś szczególnie trudno, bo jesteśmy z reguły ludźmi ciekawymi, których – mówiąc kolokwialnie – jarają takie rzeczy, jeżeli ktoś słyszy, że jest jakiś konkurs IT, no to choćby z ciekawości się zarejestruje, choćby nawet nie wziął udziału, to jednak jakaś część jego będzie chciała się sprawdzić albo przynajmniej sprawdzić, co to jest. Więc wydaje mi się, że konkurs już tak sam w sobie wzbudza jakieś zainteresowanie.

Poza tym staraliśmy się docierać do miejsc, w których programistów jest dużo, czyli np. wszelkie grupy IT ze wsparciem, czy tego typu miejsca, powiedzmy, w Internecie oraz dodatkowo wykupiliśmy sobie jeszcze reklamę na Facebooku. Ponieważ Facebook tnie zasięgi, czyli jeżeli mamy jakąś tam grupę lajków, powiedzmy sobie szczerze, nasze lajki na Facebooku nie powalają. Nie wiem, ile ich jest w tym momencie, ale one nie mają aż tak dużego znaczenia, kiedy mamy dużą grupę mailową, bo w momencie, w którym mamy dużą grupę, tak jak wspomniałem, to było półtora tysiąca osób, to też gdy wysyłamy te wiadomości, te osoby je po prostu otwierają. Nie dojdzie do sytuacji, że ktoś podejmie decyzję, że to my teraz dostarczymy tylko 5% wiadomości, tylko ty wysyłasz te wiadomości do wszystkich, jeżeli są interesujące. Jeżeli osoby są zaangażowane, to po prostu będą otwierały te maile. Więc też kontaktując się, też pisząc swoją ofertę. Staraliśmy się zwrócić na to uwagę że te sociale nie są aż tak napompowane jak gdziekolwiek indziej, ale mamy sporą grupę osób, które po prostu czytają nasze maile i te osoby biorą udział w konkursie.

DevAdventCalendar – plany na przyszłość

Czyli ci najbardziej zaangażowani użytkownicy, którzy już do was przyszli. Może, tak powoli już przechodząc do końca, chciałbym dowiedzieć się, jakie macie plany na przyszłość. Czy w kolejnym roku można spodziewać się nowej edycji? Czy może coś więcej planujecie? Rozbudować projekt lub może planujecie zamknąć go?

W tym momencie nie wiem. Ciężko mi mówić o jakichś planach. W tym momencie jesteśmy skupieni w całości na tej aktualnej edycji, ale raczej nie będziemy go zamykać. Podejrzewam, że pojawi się kolejna edycja, w której będziemy wdrażać kolejne rzeczy, ponieważ znowu będziemy mieli kolejne informacje od uczestników, co można by poprawić. No oraz próbować zyskać kolejne pieniądze, znowu miejmy nadzieję, żeby były jeszcze większe, żeby konkurs dotarł do większej ilości osób, żebyśmy mogli większą ilość osób nagrodzić. Wydaje mi się, że tak wyglądają nasze plany. A czy zrobimy z tym coś więcej, ma jakieś dodatkowe pomysły. Ale w tym momencie to jeszcze chyba nie czas, nie miejsce, żeby o tym opowiadać.

Miejmy nadzieję, że nie będziecie projektu zamykać i że projekt będzie trwał, jak to się mówi, sto lat i jeszcze trochę. Zdecydowanie trzymamy kciuki za kolejne edycje. Chciałbym, żebyś jeszcze na koniec przypomniał nam, gdzie można znaleźć więcej informacji o tym konkursie i co trzeba zrobić, żeby się do niego zapisać.

Generalnie informacje są dostępne na stronie DevAdventCalendar.pl. Tam jest możliwość zapisania się, dołączenia po prostu do grupy subskrybentów naszego mailingu, gdzie opisujemy najwięcej, oraz jest tam możliwość założenia konta, które pozwoli brać udział w konkursie. Dodatkowo mamy też oczywiście konto na Facebooku, gdzie staramy się co jakiś czas publikować jakieś informacje. Do tego konto na Twitterze, można być na Twitterze chyba nawet w elitarnej grupie pierwszych stu, ponieważ tam jest chyba tylko 60 followersów, czy coś takiego.

Wszystkie linki umieścimy pod artykułem.

Dokładnie tak, że zapraszamy. Można śledzić. Można się z nami kontaktować.

Super, Michał, dzięki wielkie za tę rozmowę, naprawdę bardzo miło spędziłem czas i myślę, że to wszystko, co powiedziałeś, będzie naprawdę bardzo interesujące dla naszych słuchaczy. Jeszcze raz wielkie dzięki.

Dziękuję bardzo za zaproszenie.

Zakończenie – DevAdventCalendar Open source

I jak podobało się Wam?
Świetna inicjatywa i świetni ludzie – bardzo lubię rozmawiać z osobami, które prawdziwie lubią, to co robią i chcą dzielić się swoją wiedzą.
Na koniec życzę Ci jeszcze, żeby ten okres przygotowań do świąt był owocny nie tylko pod kątem zadań programistycznych – dla mnie zazwyczaj jest to moment większych przemyśleń i planów na przyszłość.
Pozdrawiam i do usłyszenia już niedługo.

Linki  – DevAdventCalendar Open source

• https://devadventcalendar.pl/
• https://github.com/DevAdventCalendar/DevAdventCalendar
• https://www.youtube.com/channel/UCVyWg3P3hqUfE70btpVobfQ/
• https://www.facebook.com/events/995785057911866/
• https://twitter.com/dev_advent_cal
• https://www.facebook.com/devadventcalendar/

Michał

• https://www.michalgellert.pl/
• https://www.youtube.com/c/programistaHumanista
• https://www.facebook.com/MichalGellertPl
• https://www.linkedin.com/in/michalgellert/

Mało kto lubi mówić o swoich porażkach – ja nie jestem w tej kwestii wyjątkiem. Jednak zdecydowałem się wrócić myślami do tego niezbyt miłego doświadczenia i podzielić się z Tobą moimi błędami, które popełniłem podczas szukania pierwszej pracy i w czasie pierwszej rozmowy kwalifikacyjnej.

Mimo iż było to kilkanaście lat temu, gdy to wspominam, jeszcze czuję to niemiłe uczucie zażenowania, rozczarowania i wstydu…
Sam nie wiem, co bardziej bolało? – urażona duma czy to, że czułem się totalnie bezsilny i nie wiedziałem, co dalej zrobić.

Jak to!? Jak oni śmieli mi to zrobić? Nie przyjąć mnie!? PROGRAMISTY? Studenta informatyki?

Cóż miałem robić? Zabrałem swoje zabawki i z podkulonym ogonem wróciłem do domu…

Na moje szczęście nie należę do ludzi, którzy zbyt długo płaczą nad takimi sprawami. Gdy tylko trochę otrzeźwiałem i powoli zacząłem łapać kontakt z rzeczywistością, zacząłem zastanawiać się, co właściwie się stało. I co ważniejsze: dlaczego to się stało.

Przed sobą masz listę 12 głównych błędów, które wtedy popełniłem. Lista ma tylko 12 pozycji, ponieważ nie chciałem Cię zbytnio przytłoczyć i je pogrupowałem…

Błąd #1. Nie miałem planu

Pierwszy i podstawowy błąd był taki, że nie miałem żadnego planu na znalezienie pracy.
Byłem do tego stopnia pewny siebie, że uważałem, że zwyczajnie go nie potrzebuję.

Po co? Skoro wszystkie argumenty są po mojej stronie.

• uczę się już CAŁE dwa lata programowania;
• studiuję na renomowanej i poważanej uczelni;
• jestem PROGRAMISTĄ! A świat przecież chce programistów, prawda?

Także bez większego zastanowienia na szybko przygotowałem JAKIEŚ CV.
Następnie, również bez większego zastanowienia, wybrałem JAKIEŚ firmy i wysłałem tam swoje dokumenty.

Może miałem trochę szczęścia, a może zwyczajnie ktoś zaprosił mnie na rozmowę z ciekawości – fakt, że dość szybko umówiłem się na swoją PIERWSZĄ w życiu rozmowę kwalifikacyjną.

Mój plan na tę rozmowę?
A po co mi jakiś plan…

Pierwsza praca – jak ją znaleźć? Jak wygląda proces rekrutacji?

Wspomniałem już, że rozesłałem CV do jakichś firm. O ile na etapie wysyłania CV jest to, delikatnie mówiąc, słabe podejście, to już na etapie rozmowy kwalifikacyjnej jest to podejście… jeszcze słabsze.

Z samego ogłoszenia o pracę wywnioskowałem, że firma ma swoją siedzibę „gdzieś” w Gdańsku oraz że szukają programistów PHP.

Po co mi właściwie więcej informacji? 🙂

Niestety nie sprawdziłem nawet podstawowych informacji o tej firmie w Internecie.
Może dowiedziałbym się wtedy:

• jak pracują;
• jakie mają projekty;
• jakie są opinie o tej firmie jako o pracodawcy itp.

Tego typu informacje pomogłyby mi podjąć decyzję, czy w ogóle chcę z nimi współpracować.
Może też uniknąłbym lekko żenujących pytań w stylu: co Wy właściwie robicie?

Poza podstawowymi informacjami, które firma umieszcza na stronie i które można znaleźć w Google, zawsze można poszukać ludzi, którzy już tam pracują. Chwila rozmowy z takimi osobami może okazać się nieoceniona podczas podejmowania decyzji, którą firmę wybrać.

Jak dotrzeć do takich osób?

Mamy chociażby LinkedIn – przy odrobinie chęci w dzisiejszych czasach takie rzeczy nie stanowią już problemu.

Jeszcze przed wysłaniem CV warto je odpowiednio spersonalizować pod takie ogłoszenie. Skoro firma w wymaganiach wymieniła daną technologię lub umiejętność, to możemy założyć, że jest to dla nich ważne. Skoro jest ważne, to podkreślmy to w swoim CV.

Taki prosty zabieg, a można bardzo wiele zyskać. Bardzo często o zaproszeniu na rozmowę decyduje fakt dopasowania CV do tego wyidealizowanego wzorca.

Po zaproszeniu na rozmowę możemy też spodziewać się pytań właśnie o rzeczy wymienione w ogłoszeniu. Proste, prawda? 🙂

Wiele rozmów kwalifikacyjnych przeprowadzanych jest zgodnie ze scenariuszem – scenariuszem podyktowanym CV kandydata.
Rekruter chce dowiedzieć się czegoś więcej o Tobie i o Twoim doświadczeniu. Może wymyślać wszystkie pytania od zera lub skorzystać z Twojego CV i poprosić Cię o dopowiedzenie niektórych rzeczy.

Przykładowo:

Albo:

Dzięki takiemu podejściu nie tylko osobie zadającej pytania jest łatwiej, ale i kandydatowi.

O czym jak o czym, ale o własnym doświadczeniu i umiejętnościach powinno Ci się mówić najłatwiej. Dlatego właśnie takie rzeczy trzeba wykuć i wielokrotnie przećwiczyć. Nie ma nic gorszego na rozmowie kwalifikacyjnej niż wyłożyć się na pytaniu o własne doświadczenie…

Ciekawe i dobrze przygotowane CV może być również pretekstem do ciekawej rozmowy i odciągnięcia uwagi od Twoich słabych stron.

Niestety moje CV było zwyczajnie słabe… niespersonalizowane pod tę konkretną firmę i na pierwszy rzut oka było widać, że to pierwsze CV, jakie przygotowałem w życiu.

CV Programisty

Właściwie to nie czułem takiej potrzeby i nawet nie wiedziałbym, o co miałbym spytać. To oczywiście jest ogromnym błędem!

Trzeba jednak wiedzieć, jakie pytania zadawać.

W tym miejscu przede wszystkim uważałbym na pytania o oczywistości, czyli wszystko to, co w kilka chwil można znaleźć na stronie firmy. Swoją drogą przed rozmową warto zobaczyć, jak wygląda taka strona i zapoznać się z informacjami na niej.

Jeżeli odrobiliśmy wcześniej pracę domową i zdobyliśmy trochę informacji na temat rozmowy, na którą się wybieramy, i dowiedzieliśmy się, kto będzie w niej uczestniczył, to też będzie nam łatwiej.

Jak zdobyć takie informacje?
Zwyczajnie o nie zapytać.

Zazwyczaj nikt nie robi tajemnicy z tego, kto będzie uczestniczył w rozmowie rekrutacyjnej, ani z tego, jakiego typu pytań można się spodziewać (pytania techniczne, HR, o doświadczenie, rozmowa po angielsku itp.).

Jeżeli już wiesz, z kim będziesz rozmawiał, to warto poszukać informacji o takiej osobie. Zawsze lepiej jest poznać swojego wroga przed walką 🙂
Może uda się znaleźć coś ciekawego o tym człowieku. Bardzo często osoby techniczne występują na różnego rodzaju konferencjach lub mają swojego technologicznego konika. Jeżeli znajdziesz takie coś, nawiąż do tego podczas rozmowy, może akurat uda się wywiązać ciekawą rozmowę i zyskać kilka dodatkowych punktów.

Osobiście bardzo lubię zadawać pytania o:

• firmę, o jej misję – zazwyczaj rekruterzy lubią o tym opowiadać;
• zespół;
• wykorzystywane technologie;
• jak pracują, w jakich metodologiach;
• z kim ja będę pracował, jeżeli zostanę zatrudniony;
• jak będą wyglądały moje przykładowe zadania;
• czy w firmie są nadgodziny, a jeżeli tak, to, jak są rozliczane;
• czy są wyjazdy służbowe, jeżeli tak, to, jak często, gdzie i na jak długo.

Zadaj przede wszystkim pytania o rzeczy ważne dla Ciebie.

Na koniec rozmowy, szczególnie jeżeli widzę, że dobrze mi poszło, lubię spytać: jakie są kolejne kroki w rekrutacji i kiedy dostanę odpowiedź.
Jeżeli udało się też nawiązać dobrą relację podczas rozmowy, to zdarza mi się spytać bezpośrednio, jak wypadłem w ich oczach.

Ja nie wiedziałem…

Oczywiście nie wszystkie, bo czasem ludzie starają się być oryginalni, jednak w zdecydowanej większości przypadków znaczną część pytań można przewidzieć już przed samą rozmową.
To nie same pytania są problemem, ale to, jak dobrze na nie odpowiedzieć 🙂

Zazwyczaj rozmowy zaczynają się od spokojnego wprowadzenia, żeby lekko rozluźnić kandydata i wprowadzić go w odpowiedni nastrój.

Czyli coś w stylu:

Po takim wprowadzeniu czas na danie główne, czyli pytania weryfikujące Twoje umiejętności techniczne. Często są one połączone z pytaniami o Twoje doświadczenie, czyli np. skoro w projekcie wykorzystywałeś Spring Framework, to rekruter może do tego nawiązać i spytać np. jak zarządzałeś transakcjami lub z jakich typów beanów korzystałeś.

Na koniec zazwyczaj są pytania o Twoje preferencje, o to, w którym kierunku chcesz się rozwijać, o warunki umowy, pensję itp. Jest to również bardzo dobre miejsce na Twoje pytania.
[box]

Jeżeli chcesz zobaczyć więcej przykładowych pytań rekrutacyjnych, dołącz na naszego newslettera i

Jak się tego nauczyć? Przez praktykę!

Większość rzeczy można oczywiście przećwiczyć „na sucho” – do czego swoją drogą gorąco zachęcam. Jednak nic tak nie pobudza człowieka do działania, jak odrobina stresu i możliwość zmierzenia się z prawdziwym przeciwnikiem 🙂

Dlatego po kilku próbnych rozmowach, czy to przed lustrem, czy przed „zaprzyjaźnionym” słuchaczem, warto umówić się na kilka prawdziwych rozmów kwalifikacyjnych.

Nawet jeżeli nie jesteś przekonany, czy chcesz pracować konkretnie w tej firmie, to mimo wszystko warto rozważyć pójście na rozmowę i wykorzystać fakt, że firma chciała zaprosić Cię do siebie i poświęcić swój czas na rozmowę z Tobą. Może akurat dowiesz się tam czegoś na tyle ciekawego, że zmienisz zdanie i podejmiecie współpracę. A może zwyczajnie zdobędziesz jeszcze jedno doświadczenie, dzięki któremu będzie Ci łatwiej w przyszłości.

Teraz, nawet jak nie planuję zmiany pracy, to lubię od czasu do czasu przejść się na taką rozmowę. Jest to świetny sposób, żeby zwyczajnie nie „zardzewieć”. Można też rozeznać się w rynku, w tym, czego oczekują firmy, ale też w tym, co potencjalnie mogą zaoferować. Uważam, że uczestniczenie w rozmowach kwalifikacyjnych jest ważnym elementem bycia etatowcem i nie ma co tego unikać.

Może gdybym wtedy o tym wiedział, nie byłbym tak zdenerwowany, gdy sprawy zaczęły wymykać mi się spod kontroli.

Ale czego się właściwie spodziewać po kimś, kto dopiero ubiega się o swoją pierwszą pracę jako Junior Developer?

Sprawa jednak rozchodzi się często o to, „jak bardzo ktoś jest Juniorem”.

Ja niestety byłem bardzo 🙂

Poniżej znajdziesz wpis, gdzie opowiadam trochę więcej na temat minimalnych umiejętności, jakie trzeba zdobyć, żeby myśleć o pracy jako programista.

 ZOBACZ : Co trzeba umieć, żeby dostać pierwszą pracę jako programista?

Brakowało mi nie tylko umiejętności technicznych, ale i umiejętności miękkich.

Może gdybym więcej wtedy wiedział na ten temat i przećwiczył to w praktyce, to zrobiłbym lepsze pierwsze wrażenie. Może też nie przybrałbym postawy przegranego, gdy grunt zaczął palić mi się pod nogami.

Nie wszystkie rzeczy jesteśmy w stanie zmienić. Mało komu udaje się zmienić swój charakter. Dlatego właśnie firmy przywiązują tak dużą wagę do kompetencji miękkich danej osoby.
Wychodzą z dość słusznego założenia, że łatwiej będzie nauczyć kogoś nowej technologii, niż sprawić, by zmienił swoje podejście do życia i do pracy.

Całe szczęście nie jesteśmy tutaj na całkowicie straconej pozycji i na wiele rzeczy mamy wpływ.
Jeżeli chcesz zobaczyć, na co jeszcze zwracają uwagę firmy, to przeczytaj ten wpis:

Umiejętności i kompetencje miękkie – soft skills

Wspomniałem już, że nie miałem planu A. Niestety planu B tym bardziej.

Umówiłem się tylko na jedną rozmowę i założyłem, że jakoś to będzie. No i było jakoś – zostałem odrzucony.

O ile jestem zdania, że na bardzo wiele spraw mamy wpływ, to niestety nie na wszystko. W życiu wiele rzeczy może się zdarzyć, wiele może się nie udać i to niekoniecznie z naszej winy. Nawet gdybym był wtedy najlepiej przygotowany do tej rozmowy, to przecież mogliby wybrać innego kandydata lub sama firma czy projekt mógłby okazać się totalną klapą i ja nie chciałbym z nimi współpracować.

Dzisiaj w tak ważnych dla mnie i dla mojej rodziny sprawach staram się mieć nie nie tylko plan B, ale również C, a czasem i D.

Czy to przesada? Niekoniecznie.
To normalne, że bierze się udział w kilku rekrutacjach jednocześnie. Nie ma w tym nic złego ani dziwnego.
Firmy też na rozmowę kwalifikacyjną zapraszają więcej kandydatów, a nie tylko Ciebie.

Był to dość ciekawy okres w moim życiu – pełen licznych niespodzianek 🙂
Po drugim roku studiów wziąłem roczny urlop dziekański, żeby wyjechać do pracy za granicę. Wyjazd ostatecznie nie doszedł do skutku, a ja za to zostałem: bez pracy, bez kasy i bez pomysłu na życie, ale za to z dużą ilością wolnego czasu.

Taka sytuacja nie była dla mnie zbyt komfortowa. Dużo przyjemniej szuka się pracy, gdy mamy zapewnioną ciepłą i pewną posadę. Wtedy, gdy coś pójdzie nie tak, zawsze możemy wrócić w bezpieczne miejsce i nic nie zmieniać.

Może nie jest  to decydujący czynnik, ale z pewnością nie ułatwił mi podjęcia pracy.

Cały proces rekrutacji chciałem załatwić zdalnie i przyjechać tylko na samą rozmowę kwalifikacyjną. Było to o tyle problematyczne, że na dojazd na miejsce potrzebowałem 5-6 godzin lub więcej, jeżeli nie było akurat autobusu. W takiej sytuacji trudniej o umówienie się na większą ilość rozmów i o dynamiczne decyzje, np. o zmianie godziny rozmowy. Szczególnie że już przed samą rozmową kwalifikacyjną miałem kupiony bilet powrotny.

Co teraz?

Jeżeli zastanawiasz się, co teraz,
to przede wszystkim nie popełniaj tych samych błędów co ja! Niestety nie mogę cofnąć się w czasie, palnąć się w łeb i kazać się bardziej ogarnąć. To, co jednak mogę, to wyciągnąć wnioski na przyszłość i więcej nie popełniać tych samych błędów.

Od mojej pierwszej rozmowy kwalifikacyjnej minęło już sporo czasu i wiele się zmieniło w moich umiejętnościach i w moim podejściu do wielu spraw.

Dziś częściej zdarza mi się być po drugiej stronie stołu i samemu zadawać pytania, niż uczestniczyć w rekrutacji jako kandydat. Zdecydowanie otwiera to oczy na wiele różnych spraw.

Jeżeli jesteś w podobnej sytuacji, jak ja byłem, to na koniec mam dla Ciebie jeszcze pozytywną wiadomość.
Dosyć szybko, bo już niecałe cztery miesiące po tych wydarzeniach, dostałem swoją pierwszą pracę!
Jeszcze nie umiałem WSZYSTKIEGO, ale umiałem już zdecydowanie więcej i – co bardzo ważne – nie popełniałem drugi raz tak wielu podstawowych błędów.

Ze swojej strony życzę Ci powodzenia  i wytrwałości przy szukaniu pierwszej pracy – obie te cechy mogą się bardzo przydać 🙂

Jeżeli natomiast uważasz, że dużo tego wszystkiego i nie warto tak się starać, to zastanów się, o co toczy się ta gra. Dla niektórych nagrodą może być dostanie pierwszej pracy, która pozwoli się utrzymać, dla kogoś innego zmiana pracy i przejście do dużo ciekawszego projektu za dużo lepsze pieniądze.
Sam musisz sobie odpowiedzieć, czy warto jest się o to tak starać. Decyzja należy do Ciebie.

Ze swojej strony jeszcze raz życzę Ci powodzenia i jeżeli uznasz, że to, co napisałem, było dla Ciebie wartościowe, to, proszę, podziel się tym wpisem ze znajomymi, może im też to pomoże. Jeżeli masz jeszcze jakieś pytania lub zwyczajnie chcesz pochwalić się swoją pierwszą pracą, daj mi o tym znać.

Dodatkowe materiały:

• Podcast Sprawny Programista
• Pierwsza praca – jak ją znaleźć? Jak wygląda proces rekrutacji?
• Newsletter + możliwość pobrania listy pytań rekrutacyjnych dla developera
• Rozmowa kwalifikacyjna po angielsku
• Co trzeba umieć, żeby dostać pierwszą pracę jako programista?
• Umiejętności i kompetencje miękkie – soft skills

Chcesz przygotować fantastyczne CV i zabłysnąć na rozmowie kwalifikacyjnej? Sprawdź  najnowsze e-booki:

CV Programisty oraz Rozmowa kwalifikacyjna Programisty

W świecie IT panuje dość powszechne przekonanie, że backend jest bardzo trudny i nie do zrozumienia dla statystycznej osoby. Dodatkowego smaczku dodaje mit programisty zamkniętego w swojej programistycznej jaskini, który komunikuje się ze światem zewnętrznym tylko przy pomocy ciągu zer i jedynek. Spróbuję dziś obalić przynajmniej część tych mitów oraz przybliżyć Ci stanowisko backend developera. Chciałbym, byś po przeczytaniu tego artykułu mógł odpowiedzieć na pytanie, czy nadajesz się na backend developera, oraz – co bardzo ważne – czy chciałbyś nim zostać. Zapraszam do lektury.

Z tego odcinka dowiesz się:

• co to jest back-end oraz front-end oraz jakie są między nimi różnice;
• czym na co dzień zajmuje się backend developer;
• jakie umiejętności i technologie trzeba znać, by zostać backend developerem;
• oraz, gdzie można nauczyć się tych umiejętności.

Co to jest back-end oraz front-end?

Zacznijmy od małego wprowadzenia do terminologii. W zależności od wykonywanych zadań web developerów, czyli programistów pracujących nad aplikacjami internetowymi, możemy podzielić na trzy główne kategorie: front end, back end oraz full stack developer.

1. Front end developer

Front end to część aplikacji działająca po stronie użytkownika (ang. client-side) – czyli wszystko to, co odbywa się po stronie przeglądarki internetowej. Jako użytkownicy bezpośrednio korzystamy właśnie z tej części aplikacji. Jest to również jedyna część systemu, którą możemy obejrzeć i wejść z nią w bezpośrednią interakcję. Wszystkie pozostałe komponenty systemu są dla nas niedostępne i możemy się z nimi komunikować tylko za pomocą GUI (ang. graphical user interface) dostarczonego właśnie przez frontend.

Programiści, którzy większość czasu pracują nad tą częścią aplikacji, nazywani są frontend developerami.

2. Back end developer

Back end jest to natomiast część aplikacji znajdująca się na zewnętrznym serwerze, do której użytkownik nie ma bezpośredniego dostępu (ang. server-side). Możemy ją traktować jak swego rodzaju szarą eminencję, która działa z ukrycia i zarządza systemem. Mimo iż nie widzimy jej, to jest ona niezbędna do prawidłowego działania aplikacji.

Po stronie backendu następuje obsługa danych przetwarzanych w systemie oraz ich zapis i odczyt w bazie danych. Odpowiednio przygotowane informacje są następnie udostępniane przy pomocy API (ang. application programming interface), np. usługi typu REST do frontendu, gdzie prezentowane są użytkownikowi.

Analogicznie jak w poprzednim przypadku, programistów pracujących po stronie backendu nazywamy backend developerami.

3. Full stack developer

To stanowisko łączy w sobie dwa poprzednie, a tego typu programiści są w stanie pracować zarówno na froncie, jak i backendzie.

W tym miejscu warto zwrócić uwagę na zamieszanie powstałe w tym podziale w ostatnich latach. Niezwykle gwałtowny rozwój JavaScript (nawet jak na standardy panujące w informatyce) oraz wszystkich towarzyszących frameworków spowodował, że ten język nie jest już tak sztywno związany tylko z frontendem.

Liderem w wyścigu tych zmian od dość dawna jest Node.js, dzięki któremu z powodzeniem można pisać część aplikacji zarówno frontendowej, jak i backendowej. Jest to niewątpliwie bardzo ciekawy trend, który w kolejnych latach ma duże szanse, by jeszcze się upowszechnić.

Zostawmy jednak już świat frontendu i skupmy się na programiście backendu oraz na umiejętnościach, jakie trzeba posiąść, by móc wykonywać ten zawód.

Czym zajmuje się backend developer?

Backend developer odpowiedzialny jest za budowanie usług w aplikacjach, które następnie wystawiane są na światło dzienne przy pomocy specjalnego API. Mimo iż backend developer zajmuje się wewnętrzną częścią aplikacji, wciąż musi blisko współpracować z frontend developerami, którzy często korzystają z jego pracy, wywołując gotowe komponenty lub pobierając dane.

Taka charakterystyka pracy może być bardzo trudna dla wielu osób. Dość powszechne jest, że pracuje się całe dnie czy nawet tygodnie nad daną funkcjonalnością, a dla świata zewnętrznego wystawiony jest tylko jeden prosty endpoint, który ją wywołuje. Wynikami takiej pracy dość ciężko jest pochwalić się komuś spoza branży.

W codziennej pracy programiści tego typu najczęściej piszą swój kod w językach typu PHP, Java, czy C#. Ich zadaniem jest również zapewnienie wydajnego i szybkiego działania aplikacji – co w niektórych sytuacjach może być wyjątkowo trudne, np. podczas przetwarzania bardzo dużych zbiorów danych.

Co więcej, backend developer bardzo często przygotowuje również bazę danych, w której przechowywane są dane naszej aplikacji. Baza danych jest jednym z kluczowych elementów większości systemów i ciężko wyobrazić sobie bardziej zaawansowaną aplikację, która działałaby bez niej. Najczęściej wykorzystywane silniki baz danych to: MySQL, PostgreSQL, Oracle oraz MongoDB.

Poszczególni programiści mogą być też oddelegowani do różnych specjalistycznych zadań, jak np. obsługi security, przygotowania API, integracji danych, przygotowania bazy danych czy naprawy błędów, czyli z angielskiego: maintenance.

Z kim na co dzień pracują programiści?

Programiści typowo pracują w zespołach projektowych. Większe zespoły składają się z frontend inżynierów, specjalistów od UX, specjalistów od zapewniania jakości QA (ang. quality assurance) oraz innych programistów backendu. W zależności od potrzeb, na konkretnym stanowisku może być kilka osób w zespole lub, jeżeli są mniej potrzebne, mogą one także przynależeć do różnych innych grup.

Dość powszechną praktyką jest również tworzenie zespołów w poprzek tej struktury, tak by osoby na tym samym stanowisku mogły razem pracować. Wtedy należysz do swojego zespołu projektowego oraz np. do grupy backend developerów. Taki podział pomaga dzielić się specjalistyczną wiedzą z danej dziedziny.

Zdarza się również, że bardziej doświadczone osoby oddelegowywane są do kontaktów z klientem.

Jakie umiejętności i technologie muszę znać, by zostać backend developerem?

Zestaw umiejętności, jakimi dysponują bardziej doświadczone osoby z branży, może rzeczywiście być przytłaczający. Pamiętaj jednak, że na taki bagaż doświadczeń trzeba pracować całymi latami, a na początku kariery programistycznej wystarczy niewielki wycinek tej wiedzy.

Konkretne wymagania zazwyczaj znajdziesz w opisie stanowiska dostarczonego przez firmę szukającą pracowników. Ja ze swojej strony zebrałem jednak kilka najczęściej pojawiających się umiejętności, na które warto zwrócić uwagę na starcie.

Zachęcam również do zapoznania się z poniższymi artykułami – znajdziesz w nich praktyczne rady zebrane przez kolegów po fachu.
➡ ZOBACZ 👉:

• Jak zostać programistą – historia prawdziwa
• Czy warto być programistą?
• Jak rozpocząć karierę w IT?

Umiejętność #1. Bardzo dobra znajomość przynajmniej jednego języka programowania typowego dla backendu

Od tego nie uciekniesz. Język programowania jest jednym z głównych narzędzi pracy dla programisty i jego dobra znajomość to podstawa. Poniżej opis kilku częściej wykorzystywanych języków.

• Java: to bardzo uniwersalny język programowania, oferujący współbieżność, który jest zorientowany na klasy i obiekty. Podstawowa wersja kodu bardzo mocno przypomina tę napisaną w C++, co zaowocowało łatwiejszą migracją starszych developerów do tego języka. Dzięki wykorzystaniu maszyny wirtualnej (ang. Java Virtual Machine) napisany kod jest niezależny od platformy. Motto, które przyświecało twórcom, to: „Compile once, run anywhere”. Java jest bardzo często wybierana do dużych korporacyjnych projektów, które będą rozwijane przez wiele lat. Jest to również mój główny język programowania, w którym programuję na co dzień.

➡ ZOBACZ 👉: Kurs Java | Darmowy Kurs Programowania w Javie

• Ruby: dobrze sprawdza się dla start-upów, gdzie trzeba bardzo szybko dostarczać kolejne wersje produktu. W większości wypadków wykorzystywany jest z frameworkiem Ruby on Rails. Najpopularniejsza strona wykorzystująca tę technologię był Twitter – obecnie jednak w dużej mierze został przepisany na Java i Scala.
• C#: to ulepszona, zorientowana obiektowo wersja języka C. Została opracowana przez Microsoft specjalnie na potrzeby .NET Framework. Najpopularniejsze portale wykorzystujące tę technologię to oczywiście microsoft.com oraz msn.com.
• Python: kod napisany przy pomocy Pythona może być wyjątkowo krótki, a zarazem stosunkowo prosty i czytelny. Dzięki temu bardzo często wykorzystywany jest do nauki programowania oraz projektów, które muszą być szybko wypuszczone na rynek (np. wszelkiego rodzaju start-upy). Python wykorzystywany jest w tak popularnych serwisach, jak Google i YouTube.
• PHP: PHP obecnie może pochwalić się największą ilością stron zrobioną przy jego pomocy. Ciekawostką jest to, że jako jeden z niewielu języków programowania został specjalnie zaprojektowany do tworzenia stron internetowych, a nie tylko do tego zaadaptowany. Najpopularniejszy portal społecznościowy Facebook również został w dużej mierze napisany z wykorzystaniem PHP.
• Node.js i JavaScript: dzięki Node.js dokonał się swego rodzaju przełom. JavaScript, który do tej pory był uważany za język przeznaczony tylko do frontendu, przebojem wdarł się do aplikacji backendowych.

➡ ZOBACZ 👉: ➡ ZOBACZ 👉: Pytania rekrutacyjne JavaScript

Ruby

Node.js

PHP

Python

C#

Umiejętność #2. Znajomość baz danych

To właśnie backend developerzy odpowiedzialni są za komunikację z bazą danych, przez co na tym stanowisku wymagana jest przynajmniej podstawowa znajomość zagadnień bazodanowych. Nie znaczy to jednak, że – pracując jako programista – musisz być również specjalistą od wszelkich zaawansowanych technik optymalizacji, replikacji baz danych itp. Zazwyczaj w większych zespołach są oddelegowane do tego dedykowane osoby. W codziennej pracy programiście wystarczą podstawy komunikacji z bazą danych, które najczęściej realizowane są przy pomocy jakiejś biblioteki – np. JPA/Hibernate w Javie.

Większość projektów wykorzystuje relacyjne bazy danych i od ich poznania warto zacząć. W kolejnym kroku opłaca się zainteresować przynajmniej jedną bazą typu NoSQL – bazy tego typu coraz chętniej wykorzystywane są w większych projektach.

• Oracle: to komercyjna baza danych obsługująca wiele różnych modeli (np. Object-relational i JSON), która rozwijana jest przez Oracle Corporation. Dość często można ją spotkać w dużych korporacyjnych projektach. Jednak mniejsze firmy częściej wybierają darmowe rozwiązania, głównie ze względu na dość drogie opłaty licencyjne.
• MySQL: to darmowa, relacyjna baza, obecnie rozwijana również przez firmę Oracle. Jest centralnym punktem jednego z bardziej popularnych stosów technologicznych LAMP (Linux, Apache, MySQL, PHP).
• PostgreSQL: PostgreSQL zalicza się do baz typu RDBMS (ang. Relational Database Management System) z rozszerzeniami obiektowymi.
• MongoDB: jest to darmowa, rozwijana na licencji open source, dokumentowa baza typu NoSQL. MongoDB przechowuje dane w formacie podobnym do JSON-a, dzięki czemu struktura przechowywanych dokumentów może być modyfikowana w czasie.

MongoDB

MySQL

Oracle

Postgresql

Umiejętność #3. Zrozumienie technologii występujących na frontend

Dobrego specjalistę można poznać po tym, że wie i rozumie, co się wokół niego dzieje. Pisząc usługi backendowe, warto zastanowić się, kto, w jaki sposób i dlaczego będzie później z tego korzystał. Dobre zrozumienie swojego klienta, który w tym wypadku najczęściej jest programistą pracującym na frontendzie, może uchronić cały zespół przed różnego rodzaju pomyłkami i niedopowiedzeniami.

Dzięki przynajmniej podstawowej wiedzy na temat technologii, w jakich wytwarzane są aplikacje frontendowe, będziesz bardziej świadomym i docenianym programistą backendu. Nie znaczy to, że powinieneś teraz zgłębiać tajniki CSS3 czy AngularJS, warto jednak zobaczyć, jak te technologie wyglądają i jaki będą miały wpływ na Twoją pracę.

Umiejętność #4. Zarządzanie infrastrukturą i środowiskami

Przeciętny projekt składa się przynajmniej z trzech różnych środowisk: lokalnego (developerskiego), testowego oraz produkcyjnego. Zdarzają się jednak sytuacje, że bywa ich znacznie więcej, np. środowisko pod demo dla klienta, środowisko pod konkretne testy lub dedykowane na rozwój specyficznej funkcjonalności itp.

W natłoku tych różnych środowisk trzeba się jakoś odnaleźć i odpowiednio nimi zarządzać. Nawet jeżeli nie musimy tego wszystkiego samemu konfigurować, to trzeba wiedzieć, jak to działa, by móc z tego później korzystać. Całe szczęście – mamy obecnie cały zbiór narzędzi oraz dobrych praktyk, które ułatwiają ten proces.

W tym miejscu warto przede wszystkim zainteresować się Dockerem, który z całą pewnością usprawni tworzenie kolejnych podobnych środowisk i nie będzie potrzeby konfigurowania za każdym razem wszystkiego ręcznie.

Umiejętność #5. Warstwa pośrednia (ang. middleware)

Wiele aplikacji uruchamianych jest na serwerach tak zwanej warstwy pośredniej (ang. middleware). Tego typu aplikacje umieszcza się na serwerze, a dopiero w ich obrębie instalowane są nasze docelowe aplikacje. Taka dodatkowa warstwa abstrakcji umożliwia łatwiejsze i zbiorcze zarządzanie naszym systemem, np. przez jednolitą obsługę połączeń z bazą danych, zapewnienie ogólnie pojętego bezpieczeństwa czy obsługę logów itp.

Dodatkowe skomplikowanie architektury mimo swoich plusów wymaga jednak również dodatkowej wiedzy developerów, którzy później mają ją obsługiwać. Do najczęściej występujących serwerów aplikacji w środowisku Javy można zaliczyć WildFly, Apache Tomcat, GlassFish, Oracle WebLogic i IBM WebSphere.

Umiejętność #6. Doświadczenie z systemami kontroli wersji

Czasy trzymania różnych wersji kodu źródłowego w kolejnych katalogach z datą w nazwie całe szczęście bezpowrotnie już minęły. Obecnie najpopularniejszym systemem kontroli wersji jest GIT, który zdecydowanie zasługuje na miano lidera w swojej kategorii. Niezależnie od technologii, w jakich będziesz pracował, jest bardzo duże prawdopodobieństwo, że właśnie z nim będziesz miał do czynienia w swoim projekcie, dlatego warto się nim zainteresować już teraz.

Podstawowe założenia oraz przydatne komendy znajdziesz w podlinkowanym tutorialu:

➡ ZOBACZ 👉: Git tutorial | stash, rebase, commit, merge, checkout, push i clone

Umiejętność #7. Umiejętności miękkie

Kompetencje miękkie przez wielu traktowane są jako drugorzędne, czyli mniej ważne. Oczywiście jest to bardzo dużym błędem. Nawet jeżeli jesteś już wyjadaczem we wszystkich możliwych technologiach, a nie umiesz pracować w grupie lub – co gorsza – nawet są kłopoty, żeby się z Tobą porozumieć, to Twoja wartość na rynku pracy będzie zdecydowanie niższa, niż wskazywałyby na to twoje „twarde skile” (ang. hard skills) i doświadczenie.

Mimo iż nie jest to takie proste, zdecydowanie warto również popracować nad swoim charakterem.

➡ ZOBACZ 👉: Umiejętności i kompetencje miękkie – soft skills

Gdzie mogę nauczyć się tych umiejętności?

Większość backend developerów może pochwalić się wykształceniem kierunkowym oraz dyplomem wyższej uczelni. Mimo iż nie jest to jedyna droga do zdobycia wiedzy, w wielu, szczególnie większych firmach, jest to wymóg. Spowodowane jest to między innymi tym, że w przypadku pracy nad backendem wymagana jest często bardzo szeroka wiedza z zakresu algorytmów, struktur danych itp. oraz abstrakcyjne podejście do rozwiązywania różnorodnych problemów.

Nie chcę się jednak teraz rozwodzić nad słusznością takiego podejścia, chciałem jedynie zaznaczyć, że dość często jest to wymóg. Jeżeli jednak preferujesz samodzielną naukę, też nic straconego. Na rynku nie brakuje firm, dla których formalne wykształcenie ma drugorzędne znaczenie. W tym jednak wypadku musisz wziąć sprawy w swoje ręce i dobrze się przygotować.

Poniżej znajdziesz artykuły, które pomogą Ci w tym procesie:
➡ ZOBACZ 👉:

• Kursy online
• Jak się uczyć? Sprawdzone sposoby na naukę nowych rzeczy i pogłębianie wiedzy

Podsumowanie

Backend developer pełni bardzo ważną funkcję w zespole. Bardzo często jest odpowiedzialny za dostarczenie całej funkcjonalności przy współpracy z innymi członkami zespołu. Dlatego wymagania na to stanowisko są zazwyczaj bardzo wysokie. Nie jest to jednak wiedza tajemna, a wymagania są jawne i przy odrobinie samozaparcia można je spełnić. Mimo iż nie omówiliśmy wszystkich możliwych zagadnień, to te przedstawione w artykule z pewnością stanowią bardzo dobre podstawy do rozpoczęcia pracy i dalszego pogłębiania wiedzy.

Zdecydowanie nie jest to najłatwiejszy zawód, jednak praca na tym stanowisku daje bardzo dużo możliwości i satysfakcji. Jeżeli masz tylko jakieś pytania, zapraszam do kontaktu w komentarzach poniżej. Z przyjemnością na nie odpowiem.

Pozdrawiam,
Tomek (backend developer).

Backend Developer, Back end developer I

Backend Developer, Back end developer II

Backend Developer, Back end developer III

Backend Developer, Back end developer IV

Backend Developer, Back end developer V

—

Obrazki w treści umieszczone dzięki uprzejmości: 9gag, Bluecoders, comic.browserling, me.me.