Claude Fable 5: SOTA premiera we wtorek, globalne wyłączenie w piątek (decyzja rządu USA)
9 czerwca Anthropic wypuścił Claude Fable 5 – pierwszy publicznie dostępny model klasy Mythos, plasujący się powyżej klasy Opus. Fable 5 osiąga najwyższe wyniki w niemal wszystkich benchmarkach (SOTA m.in. w inżynierii oprogramowania), w cenie 10/50 USD za milion tokenów wejścia/wyjścia – mniej niż połowa ceny Mythos Preview. Wątek na Hacker News zebrał 2562 punkty, największa premiera od czasów GPT-5.
Plot twist nadszedł 3 dni później. 12 czerwca o 17:21 ET rząd USA, powołując się na bezpieczeństwo narodowe, wydał dyrektywę export control nakazującą zawieszenie dostępu do Fable 5 i Mythos 5 dla każdego "foreign national" – w USA i poza nim, łącznie z zagranicznymi pracownikami Anthropic. Trigger: rząd uznał, że poznał metodę "jailbreaku" Fable 5 przez poproszenie modelu o analizę własnego kodu źródłowego.
Ponieważ Anthropic nie potrafi filtrować obywatelstwa użytkowników w czasie rzeczywistym, wyłączył oba modele dla wszystkich klientów na świecie, "to ensure compliance". Od 12.06 Claude Code i API zwracają błąd "model may not exist or you may not have access" z poleceniem przełączenia modelu.
- Opus 4.8 i Sonnet 4.6 działają normalnie ("Access to all other Anthropic models will not be affected")
- brak daty przywrócenia – Anthropic nazywa sprawę nieporozumieniem i deklaruje "working to restore access as soon as possible"
- to najostrzejsza w tym roku lekcja o ryzyku dostawcy: model SOTA może zniknąć z dnia na dzień nie z powodu awarii ani ceny, ale decyzji geopolitycznej
Co to oznacza w praktyce:
Praktyczny wniosek dla każdego, kto buduje na zewnętrznych modelach: trzymaj plan B (Opus 4.8/Sonnet 4.6 albo model lokalny) i nie opieraj krytycznego procesu na jednym, najnowszym modelu.
Jest też cyniczny odczyt całej tej serii – i część komentujących go nie ukrywa. Anthropic złożył poufny wniosek o IPO (formularz S-1) 1 czerwca, a niespełna tydzień później pojawił się publiczny Fable 5 i cała kaskada "safety" kontrowersji wokół "najpotężniejszego modelu świata": ciche interwencje, restrykcyjne guardrails, rozliczanie tokenami, ograniczanie dostępu do Mythos, aż po rządowe wyłączenie. Sceptycy pytają wprost, ile z tego to realne ryzyko, a ile budowanie narracji tuż przed największym IPO w historii (wycena ~965 mld USD, cel 1,75–1,8 bln, debiut możliwy w październiku). To spekulacja, nie potwierdzony motyw – ale timing jest faktem.